Hareketin İnsan Algısına Etkisi

İnsanların satın alma eylemini gerçekleştirmek için sırasıyla vitrine, mağazaya ve ürüne yönelmesi gerekir. Hareketli objelerin algıda seçicilik yaratmadaki etkisini inceledik.

oyun oynayan kediler
Av ve avcılar

İnsanların evrimsel tarihinde, çevredeki potansiyel av ve avcıları tespit etmek hayatta kalmak için çok önemli olmuştur. İnsanlar, olası bir av durumunda ipuçlarını yakalayabilmek için görsel, kimyasal, işitsel ve dokunsal duyulardan yardım alır.

Yalnızca tarih boyunca değil; modern çağda da harekete bağlı riskler bulunmaktadır (örneğin hızlı bir araba). Bu risk içeren nesneleri belirlemek, hareketli tehlikeleri algılayıp onlardan korunabilmek için önemli bir içgüdüsel özelliktir.

Bu konuyu açıklığa kavuşturmak isteyen araştırmacılar, ‘Harekete sahip nesneler ile alakalı, hareketli görsel dikkat çeker mi ?’ sorusunu cevaplamak için 6 farklı deney yapmıştır ve bu deneyler boyunca, hareket halindeki nesnelerin hareketsiz nesnelere göre çok daha hızlı şekilde insanların tepki vermesini sağladığını keşfetmiştir.

Bu ve benzeri çalışmalar bize doğadaki hareketli geometrik objelerin oluşturduğu algının dikkat sistemimiz içerisindeki diğer duyulara göre daha öncelikli bir yere sahip olduğunu gösteriyor. Bu ise insanların hayatta kalma içgüdülerinden kaynaklı bir koşullanma ile mümkün oluyor.


Hareket halindeki nesneler hareketsiz nesnelere göre çok daha hızlı şekilde insanların tepki vermesini sağlıyor.

Psychological Science, Ekim 2010

Yön ve hızdaki değişikliklerin, daha güçlü hareketlilik algılarıyla ilişkili olmasından dolayı , “hareket dikkat çeker” kavramı desteklenir.

Yukarıdaki bilgilerden de anlaşıldığı üzere, hareketli objeler sabit objelerden çok daha fazla dikkat çekerler. Aynı şekilde tekrar etmeyen, düzenli olmayan ve sonraki adımın öngörülemediği hareketler ise düzenli hareketlere göre daha ilgi çekicidir.

Sonraki adımın öngörülemediği hareketler düzenli hareketlere göre daha çok dikkat çekiyor.

Psychological Science, Ekim 2010

Gözler ilgilenilen bir yere odaklandıktan sonra, bilinçaltında bir seçim gerçekleşir. Bu seçimin gerçekleştiği bir durum örneği olarak insanların alışverişe çıktığı zamanı ele alabiliriz. Örneğin mağazaya bakarken vitrindeki çekici bir kıyafete odaklanarak gizli bir seçim gerçekleştiririz. Renk, şekil, kelimeler veya hareket üzerinde yoğunlaşabiliriz.

Kişinin kalabalık ve gürültülü bir ortamda olmasına rağmen kendi adına karşı seçici davranması ve algılayıp tepki vermesini, durağan haldeki bir objenin hareket ettiğinde çektiği dikkate benzetebiliriz.*

Metro Kalabalık
Kalabalık ve ses

FedEx Office, mağazalarda oluşturulan etkinin görsel düzenlemelere bağlı değişimini araştırmıştır. Araştırmanın sonucunda müşterilerin %78’ i daha önce hiç girmedikleri bir mağazaya, dikkat çekici görsel düzenlemeler dikkatini çektiği ve merak uyandırdığı için girdiğini belirtmiştir ve bu kişilerin % 68’ i plansız bir ürün ya da hizmet satın almıştır. Ayrıca 4 kişiden 3’ü dikkat çekici ögeleri başka birine de anlatarak sözel bir reklam sağlamıştır.

Bütün bu araştırma ve bulgulardan yola çıkarak hareketin ve görsel tasarımların dikkat çekme gücünün gözardı edilemeyecek bir fayda sağladığı sonucuna ulaşabiliriz.

Denge topları, Newton Beşiği, Pendulum
Ani hareket değişimleri